Một trong những tình huống gây hoang mang và tốn kém thời gian chẩn đoán nhất trên công trường là khi máy khoan bỗng dưng mất đi khả năng xuyên thủng mặt đá, mặc dù đồng hồ đo áp suất vẫn hiển thị các con số hoàn hảo. Trong cuốn cẩm nang Cách xử lý nhanh lỗi mất lực đập khi khoan đá bằng máy khoan XCMG, chúng ta phải vạch ra ranh giới rõ ràng giữa lỗi bắt nguồn từ hệ thống thủy lực của thiết bị và hiện tượng phản kháng vật lý đến từ môi trường địa chất. Sự nhầm lẫn giữa hai yếu tố này thường dẫn đến việc tháo tung búa đập một cách oan uổng, trong khi thủ phạm thực sự lại nằm ở chính cấu trúc tinh thể của khối đá dưới lòng đất.
Trong Vật lý Cơ học Nham thạch (Rock Mechanics), khả năng phá vỡ đá phụ thuộc vào sự tương thích của Trở kháng Âm học (Acoustic Impedance) giữa mũi khoan và vỉa đá. Khi búa thủy lực XCMG gõ xuống, một sóng ứng suất (Stress Wave) được sinh ra. Nếu khoan vào một tầng đá có trở kháng quá thấp (như đá vôi mềm, nứt nẻ nhiều hoặc các hang rỗng Karst), vỉa đá không cung cấp đủ lực cản dội lại (Reaction Force). Điều này khiến mũi khoan lao tụt xuống quá nhanh so với tốc độ đè tịnh tiến của cần. Ngay lập tức, búa đập rơi vào trạng thái "đập khống" (Blank Firing) lơ lửng, piston không đập trực diện vào chuôi gài mà bị hãm lại bởi lớp đệm dầu thủy lực chống va đập. Âm thanh lúc này nghe phập phù, yếu ớt, khiến thợ máy tưởng lầm rằng hệ thống đập đang bị hỏng bơm hoặc mất áp.
Trái ngược lại, khi bất ngờ đụng phải các thấu kính đá siêu cứng như Quartzite, trở kháng của đá lúc này lớn hơn rất nhiều so với năng lượng mà sóng ứng suất mang theo. Sóng xung kích truyền xuống không thể phá vỡ được liên kết tinh thể đá, theo định luật vật lý, nó sẽ bị dội ngược lại (Reflected Wave) gần như nguyên vẹn dọc theo trục cần khoan. Lực phản hồi khủng khiếp này triệt tiêu trực tiếp động năng của nhát búa tiếp theo đang đi tới. Bạn sẽ thấy cần khoan nảy bật lên rung bần bật, máy móc gầm rú nhưng mũi khoan không tiến thêm được một milimet nào. Đây là hiện tượng "Bão hòa động năng", không phải máy mất lực đập, mà là sức mạnh của máy đã chạm tới giới hạn đàn hồi của đối tượng thi công. Việc xử lý thông minh nhất không phải là sửa máy, mà là lập tức giảm lực tịnh tiến, tăng tốc độ quay nhẹ và bổ sung dung dịch phụ gia bôi trơn mũi khoan để cắt gọt dần khối đá, hoặc quyết định thay đổi loại mũi khoan có nút hợp kim thiết kế hình đạn đạo (Ballistic Buttons) chuyên dụng cho đá cực cứng.
Tham khảo: https://mayxucxcmg.com.vn/cach-xu-ly-nhanh-loi-mat-luc-dap-khi-khoan-da/
Trong Vật lý Cơ học Nham thạch (Rock Mechanics), khả năng phá vỡ đá phụ thuộc vào sự tương thích của Trở kháng Âm học (Acoustic Impedance) giữa mũi khoan và vỉa đá. Khi búa thủy lực XCMG gõ xuống, một sóng ứng suất (Stress Wave) được sinh ra. Nếu khoan vào một tầng đá có trở kháng quá thấp (như đá vôi mềm, nứt nẻ nhiều hoặc các hang rỗng Karst), vỉa đá không cung cấp đủ lực cản dội lại (Reaction Force). Điều này khiến mũi khoan lao tụt xuống quá nhanh so với tốc độ đè tịnh tiến của cần. Ngay lập tức, búa đập rơi vào trạng thái "đập khống" (Blank Firing) lơ lửng, piston không đập trực diện vào chuôi gài mà bị hãm lại bởi lớp đệm dầu thủy lực chống va đập. Âm thanh lúc này nghe phập phù, yếu ớt, khiến thợ máy tưởng lầm rằng hệ thống đập đang bị hỏng bơm hoặc mất áp.
Trái ngược lại, khi bất ngờ đụng phải các thấu kính đá siêu cứng như Quartzite, trở kháng của đá lúc này lớn hơn rất nhiều so với năng lượng mà sóng ứng suất mang theo. Sóng xung kích truyền xuống không thể phá vỡ được liên kết tinh thể đá, theo định luật vật lý, nó sẽ bị dội ngược lại (Reflected Wave) gần như nguyên vẹn dọc theo trục cần khoan. Lực phản hồi khủng khiếp này triệt tiêu trực tiếp động năng của nhát búa tiếp theo đang đi tới. Bạn sẽ thấy cần khoan nảy bật lên rung bần bật, máy móc gầm rú nhưng mũi khoan không tiến thêm được một milimet nào. Đây là hiện tượng "Bão hòa động năng", không phải máy mất lực đập, mà là sức mạnh của máy đã chạm tới giới hạn đàn hồi của đối tượng thi công. Việc xử lý thông minh nhất không phải là sửa máy, mà là lập tức giảm lực tịnh tiến, tăng tốc độ quay nhẹ và bổ sung dung dịch phụ gia bôi trơn mũi khoan để cắt gọt dần khối đá, hoặc quyết định thay đổi loại mũi khoan có nút hợp kim thiết kế hình đạn đạo (Ballistic Buttons) chuyên dụng cho đá cực cứng.
Tham khảo: https://mayxucxcmg.com.vn/cach-xu-ly-nhanh-loi-mat-luc-dap-khi-khoan-da/