Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) xảy ra khi axit và dịch dạ dày trào ngược lên thực quản nhiều lần. Bệnh hiếm khi do một nguyên nhân duy nhất, thường là kết hợp giữa cơ chế sinh lý, thói quen ăn uống, lối sống và một số bệnh lý đi kèm. Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ các nguyên nhân để chủ động phòng tránh.
1. Cơ vòng thực quản dưới hoạt động kém
Giữa thực quản và dạ dày có một vòng cơ gọi là cơ vòng thực quản dưới (LES), đóng vai trò như van một chiều. Bình thường van này chỉ mở khi nuốt. Nếu cơ vòng yếu, giãn bất thường hoặc mở không đúng lúc, axit dạ dày sẽ dễ trào ngược lên thực quản. Đây là cơ chế chính của bệnh.
2. Thoát vị hoành
Thoát vị hoành là tình trạng một phần dạ dày trượt lên khoang ngực qua lỗ cơ hoành. Khi đó, cơ chế chống trào ngược bị suy yếu, làm axit dễ trào lên hơn. Tình trạng này khá thường gặp ở người lớn tuổi.
3. Thói quen ăn uống không hợp lý
Mỡ bụng nhiều làm tăng áp lực lên ổ bụng và dạ dày, đẩy dịch dạ dày lên thực quản. Nhiều người giảm cân xong thấy triệu chứng trào ngược cải thiện rõ.
5. Mang thai
Trong thai kỳ, nội tiết tố (đặc biệt là progesterone) làm cơ vòng thực quản giãn ra, đồng thời tử cung to dần chèn ép dạ dày. Vì vậy ợ nóng rất thường gặp ở thai phụ, nhất là ở giai đoạn cuối.
6. Hút thuốc lá
Nicotin làm giảm trương lực cơ vòng thực quản dưới, giảm tiết nước bọt (vốn giúp trung hòa axit) và có thể kích thích dạ dày tiết thêm axit.
7. Làm chậm tống thức ăn khỏi dạ dày
Khi dạ dày làm rỗng chậm (như liệt dạ dày, thường gặp ở người đái tháo đường lâu năm), thức ăn lưu lại lâu, áp lực trong dạ dày tăng và dễ gây trào ngược.
8. Dùng một số loại thuốc
Một số thuốc có thể làm nặng thêm hoặc gây trào ngược như:
9. Căng thẳng kéo dài và thói quen sinh hoạt
Stress, thiếu ngủ không trực tiếp gây trào ngược nhưng làm cơ thể nhạy cảm hơn với axit và khiến triệu chứng rõ hơn. Mặc đồ quá chật, cúi gập người thường xuyên, nâng vật nặng ngay sau khi ăn cũng làm tăng áp lực lên bụng.
10. Nhiễm vi khuẩn HP và các bệnh lý dạ dày khác
Vi khuẩn HP, viêm dạ dày hoặc rối loạn tiết axit có thể làm thay đổi môi trường dạ dày và góp phần vào triệu chứng trào ngược ở một số người. Mối liên hệ này khá phức tạp và cần bác sĩ đánh giá cụ thể qua nội soi, xét nghiệm.
Làm gì để phòng ngừa và hạn chế trào ngược?
Bạn nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa và nội soi nếu ợ chua, nóng rát xuất hiện thường xuyên (từ 2 lần/tuần), kéo dài trên 2 tuần dù đã điều chỉnh ăn uống, hoặc kèm các dấu hiệu như nuốt nghẹn, sụt cân không rõ nguyên nhân, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, ho và khàn giọng kéo dài.
Gợi ý thêm sản phẩm hỗ trợ
Bên cạnh việc tìm đúng nguyên nhân và điều chỉnh lối sống, nhiều người dùng thêm Silicol Gel để hỗ trợ làm dịu ợ nóng, trào ngược. Theo nhà sản xuất, sản phẩm chứa axit silicic dạng keo, tạo lớp bảo vệ niêm mạc dạ dày và hấp thụ bớt axit dư thừa, sản xuất tại Đức. Bạn có thể xem thêm thông tin sản phẩm tại https://silicol.vn/, và nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng, nhất là khi đang uống thuốc khác.
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ: 9/60 Phạm Văn Hai, P. Tân Sơn Hòa, TP. Hồ Chí Minh
- Fanpage: https://www.facebook.com/SilicolGelVN
- Hotline: 0931 320 062
Giữa thực quản và dạ dày có một vòng cơ gọi là cơ vòng thực quản dưới (LES), đóng vai trò như van một chiều. Bình thường van này chỉ mở khi nuốt. Nếu cơ vòng yếu, giãn bất thường hoặc mở không đúng lúc, axit dạ dày sẽ dễ trào ngược lên thực quản. Đây là cơ chế chính của bệnh.
2. Thoát vị hoành
Thoát vị hoành là tình trạng một phần dạ dày trượt lên khoang ngực qua lỗ cơ hoành. Khi đó, cơ chế chống trào ngược bị suy yếu, làm axit dễ trào lên hơn. Tình trạng này khá thường gặp ở người lớn tuổi.
3. Thói quen ăn uống không hợp lý
- Ăn quá no hoặc ăn quá nhanh, làm tăng áp lực trong dạ dày
- Ăn khuya, ăn xong nằm ngay
- Ăn nhiều đồ chiên rán, dầu mỡ, đồ cay nóng
- Dùng nhiều cà phê, trà đặc, rượu bia, nước có gas
- Ăn nhiều thực phẩm chua như cam, quýt, cà tương, chanh
- Dùng sô cô la, bạc hà thường xuyên, vì có thể làm giãn cơ vòng thực quản
Mỡ bụng nhiều làm tăng áp lực lên ổ bụng và dạ dày, đẩy dịch dạ dày lên thực quản. Nhiều người giảm cân xong thấy triệu chứng trào ngược cải thiện rõ.
5. Mang thai
Trong thai kỳ, nội tiết tố (đặc biệt là progesterone) làm cơ vòng thực quản giãn ra, đồng thời tử cung to dần chèn ép dạ dày. Vì vậy ợ nóng rất thường gặp ở thai phụ, nhất là ở giai đoạn cuối.
6. Hút thuốc lá
Nicotin làm giảm trương lực cơ vòng thực quản dưới, giảm tiết nước bọt (vốn giúp trung hòa axit) và có thể kích thích dạ dày tiết thêm axit.
7. Làm chậm tống thức ăn khỏi dạ dày
Khi dạ dày làm rỗng chậm (như liệt dạ dày, thường gặp ở người đái tháo đường lâu năm), thức ăn lưu lại lâu, áp lực trong dạ dày tăng và dễ gây trào ngược.
8. Dùng một số loại thuốc
Một số thuốc có thể làm nặng thêm hoặc gây trào ngược như:
- Thuốc giảm đau chống viêm không steroid (ibuprofen, aspirin...)
- Một số thuốc chẹn kênh canxi, thuốc giãn mạch, thuốc điều trị huyết áp
- Thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm một số loại
- Thuốc điều trị hen suyễn một số loại
9. Căng thẳng kéo dài và thói quen sinh hoạt
Stress, thiếu ngủ không trực tiếp gây trào ngược nhưng làm cơ thể nhạy cảm hơn với axit và khiến triệu chứng rõ hơn. Mặc đồ quá chật, cúi gập người thường xuyên, nâng vật nặng ngay sau khi ăn cũng làm tăng áp lực lên bụng.
10. Nhiễm vi khuẩn HP và các bệnh lý dạ dày khác
Vi khuẩn HP, viêm dạ dày hoặc rối loạn tiết axit có thể làm thay đổi môi trường dạ dày và góp phần vào triệu chứng trào ngược ở một số người. Mối liên hệ này khá phức tạp và cần bác sĩ đánh giá cụ thể qua nội soi, xét nghiệm.
Làm gì để phòng ngừa và hạn chế trào ngược?
- Ăn chia nhỏ bữa, ăn chậm, không ăn quá no
- Không ăn khuya, không nằm ngay sau khi ăn, nên đợi ít nhất 2-3 tiếng
- Hạn chế đồ cay nóng, chiên rán, cà phê, rượu bia, nước có gas
- Kê cao đầu giường khoảng 15-20cm khi ngủ
- Giảm cân nếu thừa cân, bỏ thuốc lá
- Mặc đồ rộng, hạn chế căng thẳng, ngủ đủ giấc
Bạn nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa và nội soi nếu ợ chua, nóng rát xuất hiện thường xuyên (từ 2 lần/tuần), kéo dài trên 2 tuần dù đã điều chỉnh ăn uống, hoặc kèm các dấu hiệu như nuốt nghẹn, sụt cân không rõ nguyên nhân, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, ho và khàn giọng kéo dài.
Gợi ý thêm sản phẩm hỗ trợ
Bên cạnh việc tìm đúng nguyên nhân và điều chỉnh lối sống, nhiều người dùng thêm Silicol Gel để hỗ trợ làm dịu ợ nóng, trào ngược. Theo nhà sản xuất, sản phẩm chứa axit silicic dạng keo, tạo lớp bảo vệ niêm mạc dạ dày và hấp thụ bớt axit dư thừa, sản xuất tại Đức. Bạn có thể xem thêm thông tin sản phẩm tại https://silicol.vn/, và nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng, nhất là khi đang uống thuốc khác.
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ: 9/60 Phạm Văn Hai, P. Tân Sơn Hòa, TP. Hồ Chí Minh
- Fanpage: https://www.facebook.com/SilicolGelVN
- Hotline: 0931 320 062