Toàn quốc KHUYẾN NGHỊ PHÁP LÝ VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG CHỨNG KHOÁN

Trong thực tiễn hoạt động đầu tư và giao dịch trên thị trường chứng khoán, tranh chấp phát sinh từ hợp đồng mua bán chứng khoán là điều khó tránh khỏi, đặc biệt khi giá trị giao dịch lớn và quyền lợi kinh tế của các bên bị ảnh hưởng trực tiếp. Trước khi lựa chọn khởi kiện hoặc áp dụng bất kỳ phương thức giải quyết tranh chấp nào, việc chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý đóng vai trò then chốt. Từ góc độ thực tiễn hành nghề, các luật sư của Luật Long Phan PMT luôn nhấn mạnh rằng sự chủ động rà soát hợp đồng, thu thập và đánh giá chứng cứ ngay từ giai đoạn đầu sẽ quyết định đáng kể đến khả năng bảo vệ quyền lợi và hiệu quả giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán chứng khoán.

Một chiến lược giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán chứng khoán hiệu quả không thể chỉ dựa trên cảm tính hoặc mong muốn nhanh chóng kết thúc vụ việc, mà cần được xây dựng trên cơ sở phân tích toàn diện nhiều yếu tố pháp lý và thực tiễn. Theo đó, các bên nên bắt đầu bằng việc rà soát toàn bộ hồ sơ pháp lý liên quan đến giao dịch, đồng thời đánh giá cụ thể chi phí phải bỏ ra cho từng phương thức giải quyết tranh chấp cũng như khả năng thi hành phán quyết trên thực tế. Cách tiếp cận này giúp các bên lựa chọn được phương án phù hợp nhất với mục tiêu bảo vệ quyền lợi và nguồn lực tài chính của mình.

Việc rà soát pháp lý hồ sơ và đánh giá yêu cầu khởi kiện được xem là bước nền tảng, nhằm xác định rõ cơ sở pháp lý cũng như tiềm năng thành công của vụ việc. Trước hết, hợp đồng mua bán chứng khoán cần được kiểm tra kỹ lưỡng về tính hợp lệ theo các quy định của Luật Chứng khoán 2019. Trong đó, các điều khoản cơ bản như đối tượng giao dịch, giá mua bán, số lượng chứng khoán, thời hạn thực hiện và phương thức thanh toán phải được thể hiện rõ ràng, minh bạch, không gây cách hiểu khác nhau. Bên cạnh đó, điều khoản về giải quyết tranh chấp trong hợp đồng cần được phân tích cẩn trọng để xác định các bên đã thống nhất lựa chọn cơ quan tài phán nào, cụ thể là Tòa án hay Trọng tài, làm căn cứ cho việc khởi kiện sau này.

Song song với việc kiểm tra hợp đồng, hệ thống tài liệu và chứng cứ cũng cần được thu thập và đánh giá một cách toàn diện. Một bộ hồ sơ khởi kiện có giá trị thường bao gồm các tài liệu chứng minh quyền sở hữu chứng khoán như giấy chứng nhận sở hữu cổ phiếu, trái phiếu; sao kê tài khoản lưu ký do Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD) cung cấp; biên lai và chứng từ giao dịch phát sinh từ công ty chứng khoán. Ngoài ra, hồ sơ pháp lý của tổ chức phát hành cũng là nguồn chứng cứ quan trọng, bao gồm giấy phép thành lập và hoạt động, bản cáo bạch, tài liệu phát hành, nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông hoặc Hội đồng quản trị, cũng như giấy phép phát hành của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (nếu có).

Các thông tin tài chính và tài liệu công bố thông tin cũng cần được xem xét kỹ, đặc biệt là báo cáo tài chính đã được kiểm toán gần nhất và các thông báo về sự kiện có ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị chứng khoán như chia cổ tức, phát hành thêm hoặc tái cơ cấu doanh nghiệp. Trong trường hợp có tranh chấp về giá trị giao dịch hoặc điều chỉnh nội dung hợp đồng, các hồ sơ định giá từ tổ chức độc lập, phụ lục hợp đồng, biên bản làm việc, thư điện tử hoặc các hình thức xác nhận khác về việc sửa đổi, bổ sung hợp đồng cũng cần được đưa vào hồ sơ để làm căn cứ chứng minh.

Bên cạnh yếu tố pháp lý, việc phân tích chi phí giải quyết tranh chấp là nội dung không thể bỏ qua khi lựa chọn phương thức phù hợp. Đối với hòa giải thương mại, đây thường là phương án có chi phí thấp nhất, chủ yếu bao gồm phí hòa giải viên theo quy định tại Nghị định 22/2017/NĐ-CP và chi phí tư vấn pháp lý cơ bản. Nhờ thủ tục đơn giản và thời gian giải quyết ngắn, hòa giải đặc biệt phù hợp trong trường hợp các bên vẫn còn thiện chí hợp tác.

Đối với phương thức giải quyết tại Tòa án, chi phí thường ở mức trung bình và phụ thuộc vào giá trị tranh chấp. Án phí được xác định theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, ngoài ra các bên cần tính đến chi phí luật sư, chi phí giám định, định giá tài sản và các khoản phát sinh khác trong quá trình tố tụng. Phương thức này thường được lựa chọn đối với các tranh chấp có giá trị lớn, khi cần một bản án có hiệu lực cưỡng chế cao.

Trong khi đó, trọng tài thương mại thường là phương thức có chi phí cao nhất do phí trọng tài được tính theo biểu phí riêng của từng trung tâm trọng tài, thường dựa trên tỷ lệ phần trăm giá trị tranh chấp. Chi phí cao phản ánh yêu cầu về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm của Trọng tài viên cũng như sự tham gia của đội ngũ luật sư chuyên sâu trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp.

Ngoài các chi phí trực tiếp, các bên cũng cần cân nhắc chi phí cơ hội và rủi ro pháp lý. Thời gian giải quyết tranh chấp kéo dài đồng nghĩa với việc nguồn vốn bị “đóng băng”, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh. Thông thường, hòa giải có thể hoàn tất trong vòng 1–3 tháng, trọng tài kéo dài từ 6–12 tháng, trong khi Tòa án có thể mất từ 18–36 tháng hoặc lâu hơn. Bên cạnh đó, rủi ro thua kiện cũng cần được đánh giá, bởi trong trường hợp thua kiện tại Tòa án, bên thua có thể phải chịu toàn bộ án phí và chi phí tố tụng của bên còn lại.

Khả năng thi hành phán quyết là thước đo cuối cùng để đánh giá hiệu quả của một vụ kiện. Đối với phán quyết của Trọng tài thương mại, ưu điểm lớn là hiệu lực chung thẩm ngay sau khi ban hành, không bị kháng cáo, giúp quá trình thi hành diễn ra nhanh chóng và bảo mật. Tuy nhiên, chi phí trọng tài cao và việc cưỡng chế thi hành có thể gặp khó khăn nếu bên phải thi hành không hợp tác hoặc có dấu hiệu tẩu tán tài sản.

Ngược lại, bản án của Tòa án có ưu thế vượt trội về tính cưỡng chế, được bảo đảm thi hành bằng quyền lực nhà nước thông qua các biện pháp như kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản hoặc áp dụng các biện pháp ngăn chặn khác. Dù vậy, quá trình thi hành án thường kéo dài, thủ tục phức tạp và mang tính công khai, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh và uy tín của bên phải thi hành.

Từ góc độ chiến lược, việc ưu tiên thương lượng và hòa giải trong quá trình giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán chứng khoán luôn được đánh giá cao. Phương thức này không chỉ giúp tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí mà còn cho phép các bên linh hoạt xây dựng các giải pháp phù hợp với lợi ích chung, hướng đến kết quả “đôi bên cùng có lợi”. Thương lượng thành công còn góp phần duy trì và củng cố mối quan hệ kinh doanh, yếu tố đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực chứng khoán – nơi uy tín và sự hợp tác lâu dài đóng vai trò quyết định.

Tổng thể, việc giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán chứng khoán đòi hỏi sự chuẩn bị bài bản, đánh giá toàn diện từ khía cạnh pháp lý, chi phí đến khả năng thi hành phán quyết. Những khuyến nghị từ Luật Long Phan PMT cho thấy rằng, lựa chọn phương thức phù hợp và ưu tiên các giải pháp hòa bình như thương lượng, hòa giải không chỉ giúp các bên bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn góp phần giảm thiểu rủi ro và đảm bảo sự ổn định, bền vững trong hoạt động đầu tư và kinh doanh chứng khoán. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.