Hồ Chí Minh Những công trình nào cần quan trắc lún nghiêng để đảm bảo an toàn và ổn định lâu dài?

Trong xây dựng hiện đại, không phải mọi rủi ro kết cấu đều có thể nhận biết bằng mắt thường. Rất nhiều công trình vẫn hoạt động bình thường trong thời gian dài nhưng bên trong đã xuất hiện biến dạng lún, nghiêng hoặc dịch chuyển nền móng. Khi các dấu hiệu này trở nên rõ ràng thì mức độ nguy hiểm đã vượt ngưỡng cho phép.

Chính vì vậy, việc xác định những công trình nào cần quan trắc lún nghiêng là vấn đề quan trọng, giúp chủ đầu tư chủ động phòng ngừa rủi ro và kiểm soát an toàn công trình trong suốt quá trình sử dụng.

1. Quan trắc lún nghiêng không chỉ dành cho công trình lớn

Một quan niệm phổ biến là chỉ các công trình quy mô lớn mới cần quan trắc lún nghiêng. Thực tế, bất kỳ công trình nào chịu tác động của nền đất, tải trọng và môi trường xung quanh đều có nguy cơ lún hoặc nghiêng ở các mức độ khác nhau.

Quan trắc lún nghiêng được áp dụng cho nhiều loại công trình nhằm:

Theo dõi biến dạng nền móng

Đánh giá mức độ ổn định theo thời gian

Phát hiện sớm xu hướng mất an toàn kết cấu

2. Công trình cao tầng và công trình có tải trọng lớn

Các công trình cao tầng, nhà xưởng quy mô lớn, kho bãi hoặc trung tâm logistics thường có:

Tải trọng lớn tác dụng lên nền móng

Phân bố tải không đều

Yêu cầu cao về độ ổn định kết cấu

Với nhóm công trình này, việc quan trắc lún nghiêng giúp kiểm soát biến dạng nền móng trong giai đoạn thi công và khai thác, tránh các rủi ro nghiêm trọng như nghiêng lệch tổng thể hoặc lún không đều.

3. Công trình xây dựng trên nền đất yếu

Những khu vực có địa chất phức tạp, nền đất yếu, đất bùn hoặc đất san lấp thường tiềm ẩn nguy cơ lún kéo dài theo thời gian. Ngay cả khi đã xử lý móng, biến dạng vẫn có thể tiếp tục xảy ra do:

Cố kết đất nền

Thay đổi mực nước ngầm

Gia tăng tải trọng trong quá trình sử dụng

Đối với các công trình này, quan trắc lún nghiêng đóng vai trò theo dõi diễn biến thực tế của nền đất, giúp đánh giá hiệu quả xử lý móng và kịp thời điều chỉnh biện pháp kỹ thuật.

4. Công trình nằm gần khu vực thi công khác

Một trong những nhóm công trình cần quan trắc lún nghiêng phổ biến hiện nay là:

Công trình nằm gần khu vực đào móng sâu

Công trình lân cận dự án có tầng hầm

Công trình gần khu vực đóng cọc, ép cọc

Hoạt động thi công xung quanh có thể gây thay đổi trạng thái ứng suất trong đất, dẫn đến lún hoặc nghiêng công trình hiện hữu. Quan trắc giúp theo dõi mức độ ảnh hưởng và là cơ sở đánh giá trách nhiệm khi xảy ra sự cố.

5. Công trình cải tạo, nâng tầng hoặc thay đổi công năng

Khi công trình được cải tạo, nâng tầng hoặc thay đổi công năng sử dụng, tải trọng tác dụng lên kết cấu và nền móng sẽ thay đổi so với ban đầu. Đây là thời điểm rủi ro lún nghiêng tăng cao nếu:

Nền móng không được thiết kế cho tải trọng mới

Kết cấu cũ đã suy giảm theo thời gian

Quan trắc lún nghiêng trong trường hợp này giúp đánh giá mức độ phù hợp của công trình với phương án cải tạo, đồng thời theo dõi biến dạng trong suốt quá trình thi công và khai thác.

6. Công trình có dấu hiệu bất thường về kết cấu

Các dấu hiệu như:

Nứt tường, nứt sàn

Cửa bị kẹt, biến dạng khung

Sàn có hiện tượng võng hoặc nghiêng

đều có thể liên quan đến lún hoặc nghiêng nền móng. Khi xuất hiện những biểu hiện này, quan trắc lún nghiêng là bước cần thiết để xác định nguyên nhân và mức độ nguy hiểm, thay vì chỉ xử lý bề mặt.

7. Công trình lâu năm, đã đưa vào sử dụng thời gian dài

Theo thời gian, vật liệu xây dựng có thể suy giảm khả năng chịu lực, trong khi điều kiện nền đất và môi trường xung quanh không ngừng thay đổi. Các công trình lâu năm, đặc biệt là:

Nhà xưởng cũ

Nhà dân dụng xây dựng từ lâu

Công trình công cộng đã khai thác nhiều năm

đều nên được xem xét quan trắc lún nghiêng để đánh giá lại mức độ an toàn kết cấu.

8. Công trình hạ tầng và công trình đặc thù

Một số công trình hạ tầng như:

Cầu, cống

Tường chắn, kè

Tháp, bể chứa, silo

có yêu cầu rất cao về độ ổn định. Với các công trình này, chỉ cần biến dạng nhỏ cũng có thể gây ảnh hưởng lớn đến khả năng vận hành. Quan trắc lún nghiêng giúp kiểm soát rủi ro và đảm bảo an toàn trong suốt vòng đời sử dụng.

9. Quan trắc lún nghiêng – công cụ hỗ trợ quản lý an toàn công trình

Việc xác định đúng đối tượng cần quan trắc giúp:

Chủ đầu tư chủ động kiểm soát rủi ro

Đơn vị thi công có dữ liệu điều chỉnh biện pháp kỹ thuật

Cơ quan quản lý đánh giá an toàn công trình một cách khoa học

Quan trắc không chỉ phục vụ kỹ thuật mà còn là công cụ quản lý an toàn hiệu quả.

10. Kết luận

Không phải mọi công trình đều giống nhau, nhưng bất kỳ công trình nào có nguy cơ biến dạng nền móng đều cần được xem xét triển khai quan trắc lún nghiêng. Việc nhận diện đúng đối tượng cần quan trắc giúp phòng ngừa rủi ro từ sớm, đảm bảo an toàn và kéo dài tuổi thọ công trình.

👉 Tham khảo nội dung chi tiết tại:
https://xaydungtkd.com/nhung-cong-trinh-nao-can-quan-trac-lun-nghieng/