Trên các công trường khai thác mỏ vào những tháng mùa mưa nhiệt đới, một hiện tượng vật lý quái ác thường xuyên xuất hiện, đánh gục các cỗ máy khoan mạnh mẽ nhất. Rất nhiều kỹ sư loay hoay với Cách khắc phục máy khoan đá XCMG bị tắc khí và hoạt động trở lại ổn định mà không nhận ra rằng, kẻ thù không nằm ở máy nén khí, mà nằm ở một khái niệm Nhiệt động lực học: Nhiệt độ Điểm Sương (Dew Point) và Hiện tượng Hóa bùn dính (Sticky Mud Transformation) bên dưới đáy lỗ. Không khí bạn nén xuống lỗ khoan đang vô tình mang theo một quả bom nước.
Không khí tự nhiên luôn ngậm một lượng hơi ẩm nhất định (Độ ẩm tương đối - Relative Humidity). Khi máy nén trục vít của XCMG hút không khí này vào và nén lên áp suất 10 bar, khả năng chứa hơi nước của không khí (Saturation Capacity) giảm xuống thảm hại. Trong quá trình khí nén di chuyển dọc theo hệ thống ống tuy-ô dài hàng chục mét và đi xuống thân cần khoan bằng thép lạnh ngắt dưới lòng đất, nhiệt độ của luồng khí bị tụt giảm đột ngột. Khi nhiệt độ luồng khí chạm mức Điểm sương (Dew Point), hơi nước vô hình bắt đầu ngưng tụ thành những giọt nước lỏng (Condensation) ngay bên trong lòng cần khoan, hòa lẫn vào luồng khí xả phoi phụt ra từ mũi khoan.
Đây chính là lúc thảm họa hóa học bắt đầu. Bụi đá mịn (Rock Dust) vừa được búa nghiền nát cực kỳ khô và có đặc tính hút nước siêu mạnh. Khi những giọt nước ngưng tụ từ khí nén xịt vào lớp bụi này, chúng lập tức liên kết lại, tạo thành một hỗn hợp keo bùn đặc quánh (Paste-like Mud). Thay vì bị thổi bay lên trên, lớp keo bùn này dính chặt vào vách lỗ khoan và bọc kín các rãnh xả phoi (Flushing Grooves) của mũi khoan, tạo thành một cái kén (Mud Collar). Luồng khí nén 10 bar hoàn toàn bất lực trước lớp kén đàn hồi này, không thể thoát ra ngoài, gây hiện tượng Dội áp ngược (Back-pressure) làm máy nén khí gầm rú và lịm tải. Mũi khoan bị kẹt cứng trong khối bùn, nhiệt độ do ma sát cọ xát tăng vọt, nguy cơ cháy nổ mũi và gãy cần lơ lửng trên đầu.
Để hồi sinh hệ thống và phá vỡ lời nguyền hơi ẩm, kỹ thuật xử lý (Troubleshooting) phải can thiệp trực tiếp vào nhiệt động lực học. Thợ máy phải LẬP TỨC ngừng đập, nhấc cao cần khoan và duy trì tốc độ xoay. Khâu quyết định là xả van đáy bình chứa khí nén (Air Receiver Tank) nhiều lần để tống khứ toàn bộ nước ngưng tụ đang tích tụ trong hệ thống. Nếu máy khoan có trang bị hệ thống Dầu bôi trơn cần (Rock Drill Oil/DTH Lube), thợ máy phải mở to van phun dầu để tạo thành lớp màng sương dầu bao phủ mũi khoan, ngăn bùn nước dính vào thép. Đồng thời, thao tác "Xả e áp lực cực đại" (Full-throttle Blow-off) kết hợp nhấp nhả cần lên xuống sẽ dùng áp suất khí nén khô tàn phá cấu trúc kén bùn, làm vỡ vụn chúng và tống khứ ra ngoài miệng lỗ. Hiểu rõ sự tương tác giữa nhiệt độ, hơi nước và bụi đá chính là chìa khóa để giữ cho "lá phổi" của máy khoan XCMG luôn thở một cách thông suốt nhất.
Tham khảo: https://mayxucxcmg.com.vn/may-khoan-da-xcmg-bi-tac-khi-va-dung-dot-ngot/
Không khí tự nhiên luôn ngậm một lượng hơi ẩm nhất định (Độ ẩm tương đối - Relative Humidity). Khi máy nén trục vít của XCMG hút không khí này vào và nén lên áp suất 10 bar, khả năng chứa hơi nước của không khí (Saturation Capacity) giảm xuống thảm hại. Trong quá trình khí nén di chuyển dọc theo hệ thống ống tuy-ô dài hàng chục mét và đi xuống thân cần khoan bằng thép lạnh ngắt dưới lòng đất, nhiệt độ của luồng khí bị tụt giảm đột ngột. Khi nhiệt độ luồng khí chạm mức Điểm sương (Dew Point), hơi nước vô hình bắt đầu ngưng tụ thành những giọt nước lỏng (Condensation) ngay bên trong lòng cần khoan, hòa lẫn vào luồng khí xả phoi phụt ra từ mũi khoan.
Đây chính là lúc thảm họa hóa học bắt đầu. Bụi đá mịn (Rock Dust) vừa được búa nghiền nát cực kỳ khô và có đặc tính hút nước siêu mạnh. Khi những giọt nước ngưng tụ từ khí nén xịt vào lớp bụi này, chúng lập tức liên kết lại, tạo thành một hỗn hợp keo bùn đặc quánh (Paste-like Mud). Thay vì bị thổi bay lên trên, lớp keo bùn này dính chặt vào vách lỗ khoan và bọc kín các rãnh xả phoi (Flushing Grooves) của mũi khoan, tạo thành một cái kén (Mud Collar). Luồng khí nén 10 bar hoàn toàn bất lực trước lớp kén đàn hồi này, không thể thoát ra ngoài, gây hiện tượng Dội áp ngược (Back-pressure) làm máy nén khí gầm rú và lịm tải. Mũi khoan bị kẹt cứng trong khối bùn, nhiệt độ do ma sát cọ xát tăng vọt, nguy cơ cháy nổ mũi và gãy cần lơ lửng trên đầu.
Để hồi sinh hệ thống và phá vỡ lời nguyền hơi ẩm, kỹ thuật xử lý (Troubleshooting) phải can thiệp trực tiếp vào nhiệt động lực học. Thợ máy phải LẬP TỨC ngừng đập, nhấc cao cần khoan và duy trì tốc độ xoay. Khâu quyết định là xả van đáy bình chứa khí nén (Air Receiver Tank) nhiều lần để tống khứ toàn bộ nước ngưng tụ đang tích tụ trong hệ thống. Nếu máy khoan có trang bị hệ thống Dầu bôi trơn cần (Rock Drill Oil/DTH Lube), thợ máy phải mở to van phun dầu để tạo thành lớp màng sương dầu bao phủ mũi khoan, ngăn bùn nước dính vào thép. Đồng thời, thao tác "Xả e áp lực cực đại" (Full-throttle Blow-off) kết hợp nhấp nhả cần lên xuống sẽ dùng áp suất khí nén khô tàn phá cấu trúc kén bùn, làm vỡ vụn chúng và tống khứ ra ngoài miệng lỗ. Hiểu rõ sự tương tác giữa nhiệt độ, hơi nước và bụi đá chính là chìa khóa để giữ cho "lá phổi" của máy khoan XCMG luôn thở một cách thông suốt nhất.
Tham khảo: https://mayxucxcmg.com.vn/may-khoan-da-xcmg-bi-tac-khi-va-dung-dot-ngot/