Micro biểu diễn sân khấu không chỉ cần thu được giọng hát rõ ràng mà còn phải hoạt động ổn định trong môi trường có âm lượng lớn, nhiều nhạc cụ và hệ thống loa monitor đặt khá gần người biểu diễn. Vì vậy, một chiếc micro hát hay trong phòng thu chưa chắc đã phù hợp khi đưa lên sân khấu.
Khi chọn micro biểu diễn, chúng ta cần quan tâm đồng thời đến loại củ micro, hướng thu, khả năng chống hú, độ bền và hình thức kết nối. Mỗi ca sĩ, nhạc công và quy mô chương trình sẽ phù hợp với một giải pháp khác nhau.
Micro biểu diễn sân khấu cần đáp ứng những yêu cầu gì?
Hệ thống âm thanh hội trường sân khấu là môi trường tương đối phức tạp. Ngoài giọng hát chính, micro còn có thể thu phải tiếng trống, tiếng guitar, âm thanh từ loa monitor và tiếng vọng của không gian. Nếu chọn micro có hướng thu quá rộng hoặc đặt không đúng vị trí, hệ thống rất dễ xuất hiện hú rít.
Một chiếc micro sân khấu tốt cần có khả năng tập trung vào nguồn âm chính, hạn chế âm thanh từ hai bên và phía sau. Micro cũng phải chịu được cường độ âm thanh lớn, ít tạo tiếng động khi cầm nắm và có kết cấu đủ chắc chắn để sử dụng thường xuyên.
Audio-Technica hiện phân loại cả micro dynamic và condenser cho biểu diễn trực tiếp, trong đó nhiều mẫu dùng hướng thu cardioid hoặc hypercardioid nhằm tăng khả năng tách giọng khỏi những âm thanh xung quanh.
Micro dynamic là lựa chọn phổ biến nhất cho sân khấu
Đối với phần lớn chương trình ca nhạc, hội diễn hoặc biểu diễn ngoài trời, micro dynamic thường là lựa chọn an toàn và dễ sử dụng nhất.
Dòng micro này có cấu tạo tương đối bền, chịu được mức áp suất âm lớn và ít nhạy với tiếng ồn của môi trường hơn một số loại micro condenser. Khi ca sĩ hát trên sân khấu có tiếng trống, guitar điện hoặc loa monitor lớn, micro dynamic giúp giọng hát dễ kiểm soát hơn trong bản phối.
Các mẫu như Sennheiser e 835, e 935 và e 945 đều được thiết kế cho giọng hát trực tiếp. Trong đó, e 835 sử dụng hướng thu cardioid, còn e 945 có hướng thu supercardioid để tập trung hơn vào giọng hát và tăng khả năng tách âm trên sân khấu.
Nếu người biểu diễn chưa có nhiều kinh nghiệm cầm micro hoặc thường xuyên thay đổi khoảng cách từ miệng đến đầu micro, một mẫu dynamic cardioid sẽ tương đối dễ dùng. Ngược lại, với sân khấu có âm lượng lớn, người hát có kỹ thuật cầm micro ổn định có thể chọn supercardioid hoặc hypercardioid để tăng khả năng chống âm thanh lọt vào từ hai bên.
Khi nào nên chọn micro condenser?
Micro condenser thường có độ nhạy cao, khả năng tái tạo chi tiết tốt và bắt được nhiều sắc thái trong giọng hát. Dòng micro này phù hợp với ca sĩ có giọng nhẹ, nhiều chi tiết hoặc những chương trình yêu cầu âm thanh tự nhiên, tinh tế.
Tuy nhiên, độ nhạy cao cũng khiến micro condenser dễ thu thêm tiếng sân khấu và âm thanh phản xạ nếu hệ thống không được căn chỉnh cẩn thận. Micro thường cần nguồn phantom hoặc nguồn điện từ bộ phát không dây, đồng thời đòi hỏi người sử dụng có kỹ thuật giữ khoảng cách tương đối ổn định.
Audio-Technica cung cấp nhiều micro condenser cầm tay dành riêng cho giọng hát trực tiếp, chẳng hạn ATM710 và AE3300. Điều này cho thấy micro condenser hoàn toàn có thể dùng trên sân khấu, miễn là sản phẩm được thiết kế cho biểu diễn trực tiếp thay vì chỉ dành cho phòng thu.
Trong thực tế, micro condenser phù hợp với sân khấu acoustic, nhạc nhẹ, phòng hòa nhạc, nhà hát hoặc những chương trình có mức âm lượng trên sân khấu được kiểm soát tốt. Với sân khấu rock, DJ hoặc ban nhạc chơi lớn, micro dynamic thường dễ kiểm soát hơn.
Nên chọn hướng thu cardioid hay supercardioid?
Cardioid là hướng thu hình trái tim, tập trung chủ yếu vào âm thanh phía trước và giảm âm thanh phía sau. Đây là lựa chọn phổ biến, dễ bố trí loa monitor và phù hợp với nhiều ca sĩ.
Supercardioid và hypercardioid có vùng thu phía trước hẹp hơn, giúp hạn chế âm thanh từ hai bên tốt hơn. Chẳng hạn, Audio-Technica cho biết hướng thu hypercardioid của ATM610a giúp kiểm soát phản hồi âm, giảm tiếng không mong muốn và tăng độ tách biệt giữa những người biểu diễn.
Tuy nhiên, các hướng thu hẹp thường xuất hiện một vùng nhạy nhỏ phía sau micro. Vì vậy, loa monitor không nên đặt thẳng chính giữa phía sau đầu micro như khi dùng cardioid. Vị trí monitor cần được bố trí theo hướng dẫn của nhà sản xuất và kiểm tra thực tế trong quá trình soundcheck.
Nói đơn giản, cardioid dễ dùng và linh hoạt, còn supercardioid hoặc hypercardioid phù hợp hơn khi sân khấu ồn nhưng yêu cầu kỹ thuật cầm micro và bố trí monitor chính xác hơn.
Micro có dây hay không dây phù hợp hơn?
Micro có dây có ưu điểm là tín hiệu ổn định, cấu hình đơn giản và không phải lo hết pin. Dòng này thích hợp cho ban nhạc biểu diễn cố định, sân khấu nhỏ, phòng trà hoặc người hát ít di chuyển.
Micro không dây phù hợp với ca sĩ, MC hoặc nghệ sĩ cần di chuyển nhiều. Người biểu diễn không bị giới hạn bởi chiều dài dây và sân khấu cũng gọn gàng hơn. Tuy nhiên, hệ thống không dây sử dụng sóng vô tuyến nên cần chọn tần số phù hợp, kiểm tra pin và phối hợp tần số giữa nhiều bộ micro trước khi chương trình bắt đầu.
Với một chương trình nhỏ chỉ dùng một hoặc hai micro, hệ thống không dây tương đối dễ triển khai. Đối với sân khấu lớn sử dụng nhiều micro, tai nghe in-ear và thiết bị truyền dẫn khác, nên có kỹ thuật viên thực hiện quét sóng và quản lý tần số.
Micro nào phù hợp cho từng nhu cầu biểu diễn?
Đối với ca sĩ hát nhạc trẻ, karaoke sân khấu hoặc chương trình văn nghệ thông thường, micro dynamic cardioid là lựa chọn cân bằng giữa chất âm, độ bền và khả năng chống hú.
Với ban nhạc chơi ở âm lượng lớn, nên ưu tiên micro dynamic có hướng thu supercardioid hoặc hypercardioid. Sennheiser MD 445 là một ví dụ được phát triển cho sân khấu lớn, sử dụng hướng thu supercardioid hẹp nhằm tăng độ tách biệt và khả năng chống phản hồi âm.
Đối với ca sĩ chuyên nghiệp biểu diễn nhạc nhẹ, acoustic hoặc những chương trình cần tái tạo giọng hát giàu chi tiết, micro condenser cầm tay sẽ là lựa chọn đáng cân nhắc.
Nếu cần thu nhạc cụ, không nên mặc định dùng chung micro hát. Trống kick, ampli guitar, kèn hoặc nhạc cụ acoustic có mức âm và đặc tính tần số khác nhau. Audio-Technica ATM250 được thiết kế cho nhạc cụ có mức áp suất âm lớn, trong khi ATM650 hướng đến guitar cabinet, bộ gõ và nhiều nguồn nhạc cụ trên sân khấu.
Một số lưu ý khi lựa chọn micro sân khấu
Không nên chỉ chọn micro dựa trên thương hiệu hoặc mức giá. Chất giọng của ca sĩ, âm lượng ban nhạc, vị trí loa monitor và kỹ thuật cầm micro đều ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.
Trước khi mua, tốt nhất nên thử micro trực tiếp qua hệ thống âm thanh tương tự hệ thống sẽ sử dụng. Một mẫu micro có thể làm giọng nam trở nên dày và rõ hơn nhưng lại khiến giọng nữ sáng bị gắt. Ngược lại, micro giàu dải cao có thể giúp giọng tối dễ nổi bật nhưng cũng làm tiếng “s”, “ch” trở nên rõ hơn.
Ngoài ra, không nên cầm tay che kín phần lưới đầu micro. Thói quen này có thể làm thay đổi hướng thu, khiến micro dễ hú và làm chất giọng trở nên bí hơn.
Khi chọn micro biểu diễn, chúng ta cần quan tâm đồng thời đến loại củ micro, hướng thu, khả năng chống hú, độ bền và hình thức kết nối. Mỗi ca sĩ, nhạc công và quy mô chương trình sẽ phù hợp với một giải pháp khác nhau.
Micro biểu diễn sân khấu cần đáp ứng những yêu cầu gì?
Hệ thống âm thanh hội trường sân khấu là môi trường tương đối phức tạp. Ngoài giọng hát chính, micro còn có thể thu phải tiếng trống, tiếng guitar, âm thanh từ loa monitor và tiếng vọng của không gian. Nếu chọn micro có hướng thu quá rộng hoặc đặt không đúng vị trí, hệ thống rất dễ xuất hiện hú rít.
Một chiếc micro sân khấu tốt cần có khả năng tập trung vào nguồn âm chính, hạn chế âm thanh từ hai bên và phía sau. Micro cũng phải chịu được cường độ âm thanh lớn, ít tạo tiếng động khi cầm nắm và có kết cấu đủ chắc chắn để sử dụng thường xuyên.
Audio-Technica hiện phân loại cả micro dynamic và condenser cho biểu diễn trực tiếp, trong đó nhiều mẫu dùng hướng thu cardioid hoặc hypercardioid nhằm tăng khả năng tách giọng khỏi những âm thanh xung quanh.
Micro dynamic là lựa chọn phổ biến nhất cho sân khấu
Đối với phần lớn chương trình ca nhạc, hội diễn hoặc biểu diễn ngoài trời, micro dynamic thường là lựa chọn an toàn và dễ sử dụng nhất.
Dòng micro này có cấu tạo tương đối bền, chịu được mức áp suất âm lớn và ít nhạy với tiếng ồn của môi trường hơn một số loại micro condenser. Khi ca sĩ hát trên sân khấu có tiếng trống, guitar điện hoặc loa monitor lớn, micro dynamic giúp giọng hát dễ kiểm soát hơn trong bản phối.
Các mẫu như Sennheiser e 835, e 935 và e 945 đều được thiết kế cho giọng hát trực tiếp. Trong đó, e 835 sử dụng hướng thu cardioid, còn e 945 có hướng thu supercardioid để tập trung hơn vào giọng hát và tăng khả năng tách âm trên sân khấu.
Nếu người biểu diễn chưa có nhiều kinh nghiệm cầm micro hoặc thường xuyên thay đổi khoảng cách từ miệng đến đầu micro, một mẫu dynamic cardioid sẽ tương đối dễ dùng. Ngược lại, với sân khấu có âm lượng lớn, người hát có kỹ thuật cầm micro ổn định có thể chọn supercardioid hoặc hypercardioid để tăng khả năng chống âm thanh lọt vào từ hai bên.
Khi nào nên chọn micro condenser?
Micro condenser thường có độ nhạy cao, khả năng tái tạo chi tiết tốt và bắt được nhiều sắc thái trong giọng hát. Dòng micro này phù hợp với ca sĩ có giọng nhẹ, nhiều chi tiết hoặc những chương trình yêu cầu âm thanh tự nhiên, tinh tế.
Tuy nhiên, độ nhạy cao cũng khiến micro condenser dễ thu thêm tiếng sân khấu và âm thanh phản xạ nếu hệ thống không được căn chỉnh cẩn thận. Micro thường cần nguồn phantom hoặc nguồn điện từ bộ phát không dây, đồng thời đòi hỏi người sử dụng có kỹ thuật giữ khoảng cách tương đối ổn định.
Audio-Technica cung cấp nhiều micro condenser cầm tay dành riêng cho giọng hát trực tiếp, chẳng hạn ATM710 và AE3300. Điều này cho thấy micro condenser hoàn toàn có thể dùng trên sân khấu, miễn là sản phẩm được thiết kế cho biểu diễn trực tiếp thay vì chỉ dành cho phòng thu.
Trong thực tế, micro condenser phù hợp với sân khấu acoustic, nhạc nhẹ, phòng hòa nhạc, nhà hát hoặc những chương trình có mức âm lượng trên sân khấu được kiểm soát tốt. Với sân khấu rock, DJ hoặc ban nhạc chơi lớn, micro dynamic thường dễ kiểm soát hơn.
Nên chọn hướng thu cardioid hay supercardioid?
Cardioid là hướng thu hình trái tim, tập trung chủ yếu vào âm thanh phía trước và giảm âm thanh phía sau. Đây là lựa chọn phổ biến, dễ bố trí loa monitor và phù hợp với nhiều ca sĩ.
Supercardioid và hypercardioid có vùng thu phía trước hẹp hơn, giúp hạn chế âm thanh từ hai bên tốt hơn. Chẳng hạn, Audio-Technica cho biết hướng thu hypercardioid của ATM610a giúp kiểm soát phản hồi âm, giảm tiếng không mong muốn và tăng độ tách biệt giữa những người biểu diễn.
Tuy nhiên, các hướng thu hẹp thường xuất hiện một vùng nhạy nhỏ phía sau micro. Vì vậy, loa monitor không nên đặt thẳng chính giữa phía sau đầu micro như khi dùng cardioid. Vị trí monitor cần được bố trí theo hướng dẫn của nhà sản xuất và kiểm tra thực tế trong quá trình soundcheck.
Nói đơn giản, cardioid dễ dùng và linh hoạt, còn supercardioid hoặc hypercardioid phù hợp hơn khi sân khấu ồn nhưng yêu cầu kỹ thuật cầm micro và bố trí monitor chính xác hơn.
Micro có dây hay không dây phù hợp hơn?
Micro có dây có ưu điểm là tín hiệu ổn định, cấu hình đơn giản và không phải lo hết pin. Dòng này thích hợp cho ban nhạc biểu diễn cố định, sân khấu nhỏ, phòng trà hoặc người hát ít di chuyển.
Micro không dây phù hợp với ca sĩ, MC hoặc nghệ sĩ cần di chuyển nhiều. Người biểu diễn không bị giới hạn bởi chiều dài dây và sân khấu cũng gọn gàng hơn. Tuy nhiên, hệ thống không dây sử dụng sóng vô tuyến nên cần chọn tần số phù hợp, kiểm tra pin và phối hợp tần số giữa nhiều bộ micro trước khi chương trình bắt đầu.
Với một chương trình nhỏ chỉ dùng một hoặc hai micro, hệ thống không dây tương đối dễ triển khai. Đối với sân khấu lớn sử dụng nhiều micro, tai nghe in-ear và thiết bị truyền dẫn khác, nên có kỹ thuật viên thực hiện quét sóng và quản lý tần số.
Micro nào phù hợp cho từng nhu cầu biểu diễn?
Đối với ca sĩ hát nhạc trẻ, karaoke sân khấu hoặc chương trình văn nghệ thông thường, micro dynamic cardioid là lựa chọn cân bằng giữa chất âm, độ bền và khả năng chống hú.
Với ban nhạc chơi ở âm lượng lớn, nên ưu tiên micro dynamic có hướng thu supercardioid hoặc hypercardioid. Sennheiser MD 445 là một ví dụ được phát triển cho sân khấu lớn, sử dụng hướng thu supercardioid hẹp nhằm tăng độ tách biệt và khả năng chống phản hồi âm.
Đối với ca sĩ chuyên nghiệp biểu diễn nhạc nhẹ, acoustic hoặc những chương trình cần tái tạo giọng hát giàu chi tiết, micro condenser cầm tay sẽ là lựa chọn đáng cân nhắc.
Nếu cần thu nhạc cụ, không nên mặc định dùng chung micro hát. Trống kick, ampli guitar, kèn hoặc nhạc cụ acoustic có mức âm và đặc tính tần số khác nhau. Audio-Technica ATM250 được thiết kế cho nhạc cụ có mức áp suất âm lớn, trong khi ATM650 hướng đến guitar cabinet, bộ gõ và nhiều nguồn nhạc cụ trên sân khấu.
Một số lưu ý khi lựa chọn micro sân khấu
Không nên chỉ chọn micro dựa trên thương hiệu hoặc mức giá. Chất giọng của ca sĩ, âm lượng ban nhạc, vị trí loa monitor và kỹ thuật cầm micro đều ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.
Trước khi mua, tốt nhất nên thử micro trực tiếp qua hệ thống âm thanh tương tự hệ thống sẽ sử dụng. Một mẫu micro có thể làm giọng nam trở nên dày và rõ hơn nhưng lại khiến giọng nữ sáng bị gắt. Ngược lại, micro giàu dải cao có thể giúp giọng tối dễ nổi bật nhưng cũng làm tiếng “s”, “ch” trở nên rõ hơn.
Ngoài ra, không nên cầm tay che kín phần lưới đầu micro. Thói quen này có thể làm thay đổi hướng thu, khiến micro dễ hú và làm chất giọng trở nên bí hơn.