Toàn quốc NHẬN DIỆN CẤU THÀNH TỘI TỔ CHỨC SỬ DỤNG MA TÚY VÀ RỦI RO PHÁP LÝ THỰC TIỄN

Hiện nay, một bộ phận không nhỏ người dân vẫn duy trì quan niệm sai lầm rằng cơ quan chức năng chỉ tiến hành xử lý hình sự đối với những cá nhân trực tiếp mua bán hay cung cấp chất cấm. Trên thực tế, đối với tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, các cơ quan tiến hành tố tụng có đầy đủ thẩm quyền và cơ sở để xem xét trách nhiệm pháp lý đối với hàng loạt hành vi mang tính chất điều hành, tạo điều kiện thuận lợi hoặc điều phối quá trình sử dụng. Đây chính là nguyên nhân cốt lõi khiến nhiều cá nhân dù không trực tiếp cầm giữ, lưu trữ hay phân phát chất ma túy vẫn phải đối mặt với quyết định khởi tố hình sự từ phía cơ quan điều tra. Chính vì vậy, việc phân định một cách rõ ràng và chuẩn xác giữa các hành vi như sử dụng đơn thuần, tàng trữ trái phép, lôi kéo người khác hay cấu thành hành vi tổ chức có ý nghĩa mang tính quyết định tối cao trong việc định tội danh, xác định khung hình phạt phù hợp cũng như xây dựng các chiến lược bào chữa tối ưu nhằm bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp.


Phân Tích Các Nhóm Hành Vi Bản Bản Cấu Thành Tội Phạm
Hệ thống pháp luật hình sự hiện hành không hề bó hẹp hay giới hạn hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trong phạm vi các hành động trực tiếp đưa chất cấm vào cơ thể người khác. Chỉ cần cá nhân có các biểu hiện mang tính chất chỉ huy, phân định vai trò, phân công công việc hoặc điều hành toàn bộ hay một phần quá trình tiêu thụ chất ma túy là đã hoàn toàn đủ yếu tố để bị truy cứu trách nhiệm hình sự độc lập.

Dựa trên các hướng dẫn chuyên môn tại Điểm a Tiểu mục 6.1 Mục 6 Phần II Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP, cấu thành của tội danh này bao gồm chuỗi các hoạt động chỉ huy, phân công cụ thể hoặc đứng ra điều phối các hành vi đưa chất ma túy trái phép vào cơ thể của người khác. Bên cạnh đó, Điểm b Tiểu mục 6.1 Mục 6 Phần II Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP cũng quy định rõ ràng về việc áp dụng trách nhiệm pháp lý tương tự đối với những người nắm giữ vai trò chỉ huy, điều hành hoặc phân chia nhiệm vụ cho việc chuẩn bị các điều kiện vật chất, không gian phục vụ trực tiếp cho hoạt động tiêu thụ ma túy trái phép.

Trong thực tiễn tư pháp, các hành vi sau đây thường xuyên bị cơ quan chức năng đưa vào tầm ngắm và xem xét như những dấu hiệu tố tụng điển hình của tội danh này:

• Chủ động thực hiện việc rủ rê, lôi kéo, lôi kéo người khác cùng tham gia vào việc sử dụng chất cấm.
• Tìm kiếm, liên hệ và chuẩn bị các địa điểm có tính chất khép kín như phòng hát karaoke, biệt thự nghỉ dưỡng (villa), căn hộ chung cư, phòng khách sạn hoặc bất kỳ không gian riêng tư nào khác nhằm mục đích làm nơi bay lắc, tiêu thụ ma túy.
• Trực tiếp bỏ tiền mua hoặc chuẩn bị sẵn sàng các chất ma túy để phục vụ cho một nhóm người cùng sử dụng chung.
• Tìm kiếm, chọn lọc hoặc chuẩn bị sẵn các công cụ, phương tiện và dụng cụ chuyên dụng nhằm hỗ trợ cho quá trình sử dụng ma túy diễn ra thuận lợi.
• Sắp xếp, phân định vai trò cụ thể cho từng thành viên trong nhóm như: người chịu trách nhiệm đi mua chất cấm, người lo khâu thuê mướn địa điểm, người chịu trách nhiệm đứng ngoài cảnh giới cơ quan chức năng.
• Đứng ra làm chủ trị, điều hành hoặc kiểm soát diễn biến của các "tiệc ma túy", điều phối số lượng người tham gia cũng như tiến trình sử dụng.
• Đảm nhận việc thu gom tiền bạc, tính toán toán chi phí hoặc phân chia tỷ lệ đóng góp tài chính giữa các thành viên tham gia buổi tiệc.

Rủi ro pháp lý lớn nhất đối với người dân nằm ở phương thức đánh giá mang tính toàn diện và tổng thể của cơ quan điều tra. Một cá nhân dù chỉ đảm nhận một công đoạn cực kỳ nhỏ, mờ nhạt trong toàn bộ chuỗi hành vi tổ chức vẫn có nguy cơ cao bị xem xét với vai trò đồng phạm, nếu cơ quan chức năng chứng minh được giữa họ và các đối tượng khác có sự thống nhất về mặt ý chí và nhận thức.


Đánh Giá Rủi Ro Khởi Tố Trong Các Tình Huống Thực Tế
Qua công tác đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy trên thực tế, số lượng các vụ án bị khởi tố do các cá nhân đóng vai trò giúp sức, tổ chức hoặc tạo điều kiện cho việc tiêu thụ chất cấm chiếm tỷ lệ rất cao, chứ không chỉ đơn thuần xoay quanh hành vi mua bán.

• Tình huống tổ chức sự kiện, sinh nhật: Một người đứng ra đại diện đặt phòng karaoke, đứng tên thuê villa hoặc chủ trì tổ chức một buổi tiệc sinh nhật mà trong đó có diễn ra hoạt động sử dụng chất ma túy hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Điều này xảy ra khi cơ quan điều tra chứng minh được người này biết rõ mục đích sử dụng chất cấm của nhóm bạn nhưng vẫn cố tình dung túng, chủ động tạo các điều kiện thuận lợi về không gian để hoạt động đó diễn ra.
• Tình huống "bay lắc" tập thể: Đối với các tụ điểm thác loạn, nếu một cá nhân đứng ra thiết lập hệ thống âm thanh, điều chỉnh ánh sáng, chuẩn bị các công cụ xào ke, hít ke hoặc phân công người đi giao dịch mua hàng thì hành vi này ngay lập tức sẽ bị định giá pháp lý theo hướng đồng phạm tổ chức, thay vì chỉ bị xử phạt hành chính về hành vi sử dụng đơn thuần.
• Tình huống góp tiền mua ma túy sử dụng chung: Đây là kịch bản rất phổ biến và cần phải bóc tách, phân tích một cách cực kỳ hệ thống về mặt vai trò. Nếu xuất hiện một cá nhân đứng ra kêu gọi gom tiền, liên hệ đầu mối mua hàng hoặc phân chia công việc cho những người còn lại thì nguy cơ người đó bị khép vào khung hình phạt của tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy là không thể tránh khỏi.

Mặc dù vậy, hệ thống luật pháp vẫn đưa ra một điều khoản loại trừ mang tính đặc thù nhằm đảm bảo tính nhân đạo và phân hóa tội phạm. Cụ thể, trong trường hợp một người bản thân là người nghiện ma túy, có sẵn chất ma túy thuộc quyền sở hữu của mình và cho một người nghiện ma túy khác cùng sử dụng chung một cách thụ động thì sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội danh tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Tùy thuộc vào các tình tiết chứng cứ thu thập được, họ có thể sẽ phải chịu trách nhiệm về các tội danh độc lập khác như tội tàng trữ trái phép chất ma túy hoặc chịu chế tài về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Quy định mang tính loại trừ này đã được ghi nhận rất rõ ràng tại Điểm a Tiểu mục 6.2 Mục 6 Phần II Thông tư liên tịch số 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP.

Có thể thấy, lanh giới giữa một người sử dụng đơn thuần, một người giúp sức thụ động và một người tổ chức nguy hiểm là cực kỳ mong manh. Toàn bộ quá trình định tội danh này phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống chứng cứ như lời khai các bên, dữ liệu khôi phục từ thiết bị điện tử, hình ảnh trích xuất từ camera giám sát, lịch sử sao kê chuyển khoản ngân hàng cùng các tài liệu mật khác. Do đó, việc nhìn nhận và phân tích đúng đắn vai trò pháp lý ngay từ những giai đoạn đầu tiên của vụ án luôn là yếu tố then chốt, quyết định cục diện của toàn bộ quá trình tố tụng.


Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy cấu thành từ nhiều hành vi điều hành, chuẩn bị địa điểm, công cụ hoặc phân công vai trò, dẫn đến rủi ro hình sự rất cao cho các đồng phạm trong các tình huống thực tế như góp tiền hay tổ chức sự kiện, ngoại trừ trường hợp người nghiện cho người nghiện khác cùng sử dụng theo quy định của pháp luật. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.