Toàn quốc QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ THẨM QUYỀN TIẾP NHẬN VÀ THỜI ĐIỂM GIAO NỘP HỒ SƠ

Trong hoạt động tố tụng hình sự, việc chuẩn bị và xuất trình các tài liệu chứng minh nhằm tìm kiếm cơ hội giảm nhẹ hình phạt đóng vai trò vô cùng cốt lõi đối với quyền lợi của người bị buộc tội. Nhằm tối ưu hóa hiệu quả của các tình tiết này, nguyên tắc tối quan trọng là người phạm tội hoặc gia đình cần chủ động hoàn thiện và thực hiện việc nộp các giấy tờ liên quan trong thời gian sớm nhất có thể, tuyệt đối không nên có tâm lý kéo dài, trì hoãn hay chờ đợi cho đến khi phiên tòa chính thức diễn ra mới bắt đầu tiến hành bổ sung. Cách thức gọi mang tính phổ thông trong đời sống xã hội như “nộp giấy tờ giảm nhẹ cho công an” cần được nhìn nhận và thấu hiểu một cách chuẩn xác dưới góc độ pháp lý là hành vi cung cấp, giao nộp các nguồn chứng cứ, tài liệu hợp pháp cho các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng tương ứng phù hợp với từng giai đoạn cụ thể của vụ án. Xét về mặt quyền lợi hợp pháp, bị can hoàn toàn có đầy đủ tư cách pháp lý để đưa ra các tài liệu, chứng cứ, đồ vật cùng các yêu cầu cụ thể, đồng thời tự do trình bày những ý kiến cá nhân mang tính chuyên môn liên quan đến các tài liệu trong hồ sơ vụ án căn cứ theo quy định tại Điểm đ, e Khoản 2 Điều 60 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Bên cạnh vai trò tự thân của người bị buộc tội, người bào chữa cũng nắm giữ một vị trí đặc biệt then chốt trong quy trình phát hiện, thu thập, kiểm tra chuyên sâu và trực tiếp thực hiện thủ tục giao nộp các chứng cứ có ý nghĩa giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho thân chủ. Chiếu theo quy định tại Khoản 2 Điều 81 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người bào chữa có nghĩa vụ pháp lý phải nhanh chóng, kịp thời chuyển giao các chứng cứ cũng như tài liệu do mình tự thu thập được cho các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng để kịp thời lưu giữ và đưa vào hồ sơ chính thức của vụ án. Trong quá trình thực hiện việc bàn giao này, thủ tục lập biên bản giao nhận đóng vai trò là một điều kiện bắt buộc và cực kỳ cần thiết nhằm ngăn ngừa rủi ro thất lạc tài liệu, đồng thời hạn chế tối đa các tranh chấp phát sinh liên quan đến mốc thời gian nộp hồ sơ thực tế. Các giai đoạn tố tụng điển hình cần được theo dõi và xử lý nghiêm ngặt theo đúng trình tự, mốc thời gian quy định sau đây:

• Giai đoạn tiến hành kiểm tra, xác minh nguồn tin liên quan đến tội phạm: Ở bước khởi đầu này, người liên quan hoặc thân nhân hoàn toàn có thể chủ động nộp các tài liệu liên quan đến đặc điểm nhân thân, các biên nhận về việc bồi thường thiệt hại bước đầu hoặc các chứng cứ mang tính chất gỡ tội cho Cơ quan điều tra. Xét về mặt thời gian, thời hạn để tiến hành các hoạt động kiểm tra, xác minh nguồn tin thông thường là 20 ngày; đối với những vụ việc sở hữu nhiều tình tiết phức tạp, thời gian này có thể kéo dài nhưng tổng thời gian không được phép vượt quá 02 tháng và có thể được xem xét gia hạn thêm một lần duy nhất với thời gian không quá 02 tháng căn cứ theo quy định tại Khoản 1, 2 Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025).
• Giai đoạn tiến hành hoạt động điều tra vụ án: Trong khung thời gian này, các luật sư cùng người bào chữa cần tích cực rà soát toàn bộ hệ thống hồ sơ, chủ động làm việc sâu sát với gia đình bị can cũng như tiếp cận phía bị hại để bổ sung đầy đủ các chứng cứ giảm nhẹ trước khi cơ quan công an ban hành kết luận điều tra chính thức. Cơ quan điều tra có đầy đủ trách nhiệm và thẩm quyền trong việc làm sáng tỏ, ghi nhận các tình tiết giảm nhẹ này trực tiếp vào trong nội dung văn bản kết luận điều tra dựa trên quy định tại Điều 19 và Điều 233 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025).
• Giai đoạn thực hiện quy trình truy tố: Bộ hồ sơ xin giảm nhẹ vẫn có thể tiếp tục được người bào chữa hoặc bị can gửi đến cho Viện kiểm sát để cơ quan này có nguồn tư liệu xem xét, đánh giá khi đưa ra quyết định truy tố cũng như trong quá trình xây dựng văn bản cáo trạng. Căn cứ vào Khoản 1 Điều 240 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, tổng thời hạn để xem xét và ra quyết định truy tố đối với nhóm tội phạm ít nghiêm trọng và tội phạm nghiêm trọng là 20 ngày, trong khi đối với nhóm tội phạm rất nghiêm trọng và tội phạm đặc biệt nghiêm trọng thì thời hạn này được ấn định là 30 ngày.
• Giai đoạn chuẩn bị và tiến hành xét xử sơ thẩm: Mọi tài liệu có ý nghĩa giảm nhẹ cần phải được chuyển giao trực tiếp cho phía Tòa án nhân dân trước khi phiên tòa được mở ra, nhằm mục đích tạo điều kiện về mặt thời gian cho Hội đồng xét xử nghiên cứu, kiểm tra và thẩm định giá trị của chứng cứ. Theo quy định tại Khoản 1 Điều 277 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025), tổng thời hạn dành cho công tác chuẩn bị xét xử sẽ dao động ở các mức 30 ngày, 45 ngày, 02 tháng hoặc 03 tháng tùy thuộc hoàn toàn vào tính chất phân loại của từng nhóm tội phạm cụ thể.
• Giai đoạn tiến hành xét xử phúc thẩm: Trong trường hợp tòa án cấp sơ thẩm đã ban hành bản án chính thức nhưng người bị buộc tội nhận thấy mức án chưa phù hợp, các nguồn tài liệu giảm nhẹ mới được thu thập hoàn toàn có thể được sử dụng làm căn cứ vững chắc phục vụ cho việc làm đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt. Xét về mặt thời hiệu, thời hạn để thực hiện quyền kháng cáo hợp pháp được ấn định là 15 ngày, tính từ ngày tòa tuyên án công khai hoặc tính từ ngày người có quyền kháng cáo nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết công khai theo quy định tại Khoản 1 Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

Một lưu ý mang tính nguyên tắc bắt buộc khi tiến hành giao nộp bất kỳ tài liệu nào cho cơ quan tố tụng là người nộp cần phải yêu cầu cán bộ tiếp nhận lập biên bản giao nhận chi tiết hoặc ban hành văn bản xác nhận rõ ràng về danh mục, số lượng tài liệu đã nộp. Mọi hoạt động giao nhận chứng cứ này bắt buộc phải được lập thành biên bản hợp pháp, đồng thời được kiểm tra, đánh giá một cách toàn diện theo quy định tại Khoản 4 Điều 88 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Đây chính là bước đi pháp lý then chốt nhằm bảo đảm chắc chắn rằng mọi nỗ lực chuẩn bị hồ sơ giảm nhẹ của đương sự đều được ghi nhận một cách chính thức, rõ ràng bên trong hồ sơ chính thức của vụ án hình sự.

Như vậy, việc giao nộp các hồ sơ xin giảm nhẹ cần được thực hiện khẩn trương, đúng thời hạn luật định và trải qua các biên bản giao nhận minh bạch tại các cơ quan có thẩm quyền từ giai đoạn điều tra, truy tố cho đến xét xử theo đúng tinh thần của Bộ luật Tố tụng hình sự. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.