Trong quá trình làm Marketing và đồng hành cùng nhiều doanh nghiệp tại Biss Brand, có một điều mình nhận ra khá rõ: không phải cứ có một đội Marketing riêng trong công ty thì hoạt động Marketing sẽ tốt hơn.
Rất nhiều doanh nghiệp khi bắt đầu làm Marketing thường nghĩ khá đơn giản: tuyển một người Marketing trước, sau đó tuyển thêm Content, Designer, Ads… rồi từ từ xây thành một phòng Marketing hoàn chỉnh.
Nghe thì hợp lý.
Nhưng khi bắt tay vào làm thực tế mới thấy, xây một đội Marketing không chỉ là chuyện tuyển đủ người. Bạn phải tìm đúng người, đào tạo họ, xây quy trình, mua công cụ, quản lý công việc, theo dõi hiệu quả và quan trọng nhất là làm sao để tất cả những người đó cùng nhìn về một mục tiêu kinh doanh.
Nhưng nói thật, thuê ngoài không phải lúc nào cũng tốt hơn
Mình muốn nói điều này trước vì đây là phần mà nhiều bài viết về Marketing thuê ngoài thường bỏ qua.
Nếu doanh nghiệp của bạn đã có một đội Marketing mạnh, hiểu sản phẩm rất sâu, có quy trình ổn định và cần kiểm soát toàn bộ hoạt động Marketing ở bên trong công ty thì xây đội ngũ In-house hoàn toàn có thể là lựa chọn đúng.
Vấn đề nằm ở chỗ:
Bạn đang cần một phòng Marketing thực sự, hay chỉ đang cố xây một phòng Marketing vì nghĩ rằng doanh nghiệp nào cũng phải có?
Hai chuyện này hoàn toàn khác nhau.
Với một doanh nghiệp nhỏ hoặc đang trong giai đoạn thử nghiệm thị trường, việc bỏ tiền xây cả một bộ máy Marketing đôi khi chưa chắc là khoản đầu tư hợp lý.
Tự xây phòng Marketing nghe dễ, nhưng thực tế khá tốn nguồn lực
Một phòng Marketing hiếm khi chỉ cần một người.
Bạn có thể cần người làm Content, người chạy quảng cáo, Designer, SEO, Video, Social Media… Chưa kể đến một người đủ khả năng đứng ở trên để lập kế hoạch và kết nối tất cả những phần đó lại.
Và đây mới chỉ là phần nhân sự.
Doanh nghiệp còn phải xử lý tuyển dụng, đào tạo, quản lý, công cụ Marketing, thiết bị làm việc, phần mềm, quy trình báo cáo và rất nhiều chi phí vận hành khác.
Điều mình thấy khá phổ biến là doanh nghiệp tuyển được người nhưng lại không tuyển đủ đội ngũ.
Một bạn Content phải viết bài, quản lý Fanpage, quay video và đôi khi còn phải làm luôn hình ảnh.
Một bạn Ads vừa chạy quảng cáo vừa theo dõi khách hàng.
Một người phụ trách Marketing nhưng thực tế lại đang làm đủ thứ từ viết nội dung cho đến chăm sóc khách hàng.
Kết quả là doanh nghiệp có "phòng Marketing", nhưng chưa chắc đã có một hệ thống Marketing.
Phòng Marketing thuê ngoài giải quyết một bài toán khác
Thuê ngoài không đơn giản là thuê một Agency về "đăng bài và chạy quảng cáo".
Nếu làm đúng, doanh nghiệp đang thuê cả một hệ thống chuyên môn.
Ví dụ một chiến dịch có thể cần người nghiên cứu khách hàng, lên chiến lược, xây dựng nội dung, thiết kế, chạy quảng cáo, theo dõi dữ liệu và tối ưu.
Thay vì tự tuyển từng vị trí, doanh nghiệp có thể làm việc với một đội ngũ đã có sẵn những chuyên môn đó.
Điểm mình đánh giá cao nhất ở mô hình này không hẳn là chuyện tiết kiệm tiền.
Mà là rút ngắn thời gian để doanh nghiệp có một đội Marketing có thể bắt đầu làm việc thực tế.
Tiết kiệm chi phí là thật, nhưng đừng chỉ nhìn vào tiền lương
Nhiều người so sánh rất đơn giản:
"Thuê Agency mất X triệu, trong khi tuyển nhân viên chỉ mất Y triệu."
Cách tính này chưa đủ.
Khi xây đội ngũ In-house, chi phí thực tế không chỉ là lương.
Bạn còn có thời gian tuyển người, thời gian thử việc, đào tạo, quản lý, công cụ, máy móc, phần mềm và cả chi phí cơ hội nếu đội ngũ chưa thể tạo ra kết quả trong thời gian đầu.
Chưa kể một vị trí nghỉ việc giữa chiến dịch có thể khiến toàn bộ công việc bị chững lại.
Trong khi đó, mô hình thuê ngoài thường cho phép doanh nghiệp mua một năng lực Marketing thay vì mua từng nhân sự riêng lẻ.
Đó là khác biệt rất lớn.
Một lợi thế khác là kinh nghiệm từ nhiều ngành hàng
Đây là thứ khá khó thể hiện trên báo giá.
Một nhân sự In-house thường tập trung rất sâu vào một doanh nghiệp. Điều này tốt vì họ hiểu sản phẩm và khách hàng.
Nhưng ngược lại, họ có thể ít có cơ hội nhìn thấy cách những doanh nghiệp khác đang làm Marketing.
Agency thì khác.
Một đội ngũ làm nhiều dự án sẽ liên tục tiếp xúc với những bài toán khác nhau: có doanh nghiệp cần tăng nhận diện, có doanh nghiệp cần lấy khách hàng tiềm năng, có doanh nghiệp cần SEO, có doanh nghiệp đang chuẩn bị ra mắt sản phẩm mới.
Từ đó họ có thêm nhiều góc nhìn để đối chiếu.
Không có nghĩa là Agency lúc nào cũng hiểu doanh nghiệp hơn người bên trong.
Nhưng họ thường có một lợi thế là nhìn vấn đề từ bên ngoài.
Đôi khi chỉ một góc nhìn mới cũng đủ để nhận ra doanh nghiệp đang đầu tư rất nhiều tiền vào một kênh nhưng khách hàng thực sự lại đến từ một nơi khác.
Thuê ngoài còn có một lợi thế mà doanh nghiệp thường chỉ nhận ra sau khi làm
Đó là khả năng mở rộng.
Giả sử hôm nay doanh nghiệp đang có một đội nhỏ và chỉ cần tập trung Facebook.
Nhưng vài tháng sau muốn làm thêm SEO, TikTok, video và xây dựng thương hiệu.
Với đội In-house, bạn có thể phải tuyển thêm người.
Mà tuyển người thì không thể giải quyết trong một vài ngày.
Còn với một đội Marketing thuê ngoài có sẵn nhiều bộ phận chuyên môn, việc mở rộng phạm vi công việc thường đơn giản hơn.
Điều này đặc biệt hữu ích trong những giai đoạn doanh nghiệp cần thử nhanh một sản phẩm mới hoặc một thị trường mới.
Nhưng có một điều doanh nghiệp phải đặc biệt cẩn thận khi thuê ngoài
Đó là đừng thuê một Agency chỉ vì họ nói rất hay.
Marketing có rất nhiều chỉ số có thể làm cho một báo cáo nhìn cực kỳ đẹp.
Lượt tiếp cận tăng.
Lượt tương tác tăng.
Website có thêm traffic.
Fanpage có thêm người theo dõi.
Nhưng cuối cùng doanh nghiệp vẫn phải quay lại câu hỏi:
Những con số đó có đóng góp gì cho mục tiêu kinh doanh?
Đây là lý do trước khi thuê một phòng Marketing bên ngoài, mình thường khuyên doanh nghiệp hỏi rất rõ:
Mục tiêu của tháng này là gì?
Chỉ số nào được dùng để đánh giá?
Agency chịu trách nhiệm đến đâu?
Doanh nghiệp phải cung cấp những gì?
Báo cáo được thực hiện như thế nào?
Và quan trọng nhất: Marketing đang phục vụ mục tiêu kinh doanh nào?
Nếu những câu hỏi này không rõ ngay từ đầu thì sau vài tháng rất dễ xảy ra tình trạng hai bên đều nghĩ mình đang làm đúng nhưng kết quả lại không đi đến đâu.
Khi nào mình thấy doanh nghiệp nên cân nhắc thuê Marketing bên ngoài?
Theo góc nhìn thực tế, có một số trường hợp khá phù hợp.
Đầu tiên là doanh nghiệp chưa có đội Marketing hoặc đội hiện tại còn quá mỏng.
Thứ hai là doanh nghiệp muốn triển khai Marketing nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu.
Thứ ba là doanh nghiệp cần triển khai nhanh một chiến dịch nhưng không muốn tuyển thêm nhân sự chỉ để phục vụ một giai đoạn ngắn.
Và cuối cùng là doanh nghiệp đã có người In-house nhưng thiếu một vài chuyên môn quan trọng.
Trường hợp này mình lại càng thích mô hình kết hợp.
Doanh nghiệp giữ một đội In-house nhỏ để hiểu sản phẩm, khách hàng và phối hợp công việc; Agency đảm nhiệm những phần cần chuyên môn sâu hoặc nguồn lực lớn.
Không nhất thiết phải chọn một trong hai.
Vậy cuối cùng nên xây phòng Marketing hay thuê ngoài?
Câu trả lời của mình là:
Đừng bắt đầu bằng câu hỏi "nên thuê hay nên tự xây".
Hãy bắt đầu bằng câu hỏi:
"Doanh nghiệp của mình đang cần năng lực Marketing nào trong 6–12 tháng tới?"
Nếu cần một đội ngũ ổn định, làm việc sát với doanh nghiệp mỗi ngày và hiểu sâu toàn bộ hệ thống bên trong, In-house có thể phù hợp.
Nếu cần triển khai nhanh, cần nhiều chuyên môn cùng lúc, muốn giảm gánh nặng tuyển dụng hoặc đang trong giai đoạn kiểm chứng thị trường, phòng Marketing thuê ngoài có thể là lựa chọn hợp lý hơn.
Marketing không phải cuộc thi xem doanh nghiệp nào có nhiều nhân sự hơn.
Cuối cùng vẫn là câu chuyện ai giúp doanh nghiệp tiếp cận đúng khách hàng, truyền tải đúng thông điệp và tạo ra kết quả kinh doanh tốt hơn với nguồn lực đang có.
Vì vậy, thuê ngoài hay tự xây dựng không nên được xem là một công thức cố định.
Quan trọng nhất là chọn mô hình phù hợp với giai đoạn hiện tại của doanh nghiệp.
Và nếu doanh nghiệp đang ở giai đoạn chưa đủ lớn để xây cả một phòng Marketing nhưng đã đến lúc cần làm Marketing một cách bài bản, thì thuê ngoài có thể là cách để đi nhanh hơn mà không phải gánh toàn bộ bộ máy ngay từ đầu.
Rất nhiều doanh nghiệp khi bắt đầu làm Marketing thường nghĩ khá đơn giản: tuyển một người Marketing trước, sau đó tuyển thêm Content, Designer, Ads… rồi từ từ xây thành một phòng Marketing hoàn chỉnh.
Nghe thì hợp lý.
Nhưng khi bắt tay vào làm thực tế mới thấy, xây một đội Marketing không chỉ là chuyện tuyển đủ người. Bạn phải tìm đúng người, đào tạo họ, xây quy trình, mua công cụ, quản lý công việc, theo dõi hiệu quả và quan trọng nhất là làm sao để tất cả những người đó cùng nhìn về một mục tiêu kinh doanh.
Nhưng nói thật, thuê ngoài không phải lúc nào cũng tốt hơn
Mình muốn nói điều này trước vì đây là phần mà nhiều bài viết về Marketing thuê ngoài thường bỏ qua.
Nếu doanh nghiệp của bạn đã có một đội Marketing mạnh, hiểu sản phẩm rất sâu, có quy trình ổn định và cần kiểm soát toàn bộ hoạt động Marketing ở bên trong công ty thì xây đội ngũ In-house hoàn toàn có thể là lựa chọn đúng.
Vấn đề nằm ở chỗ:
Bạn đang cần một phòng Marketing thực sự, hay chỉ đang cố xây một phòng Marketing vì nghĩ rằng doanh nghiệp nào cũng phải có?
Hai chuyện này hoàn toàn khác nhau.
Với một doanh nghiệp nhỏ hoặc đang trong giai đoạn thử nghiệm thị trường, việc bỏ tiền xây cả một bộ máy Marketing đôi khi chưa chắc là khoản đầu tư hợp lý.
Tự xây phòng Marketing nghe dễ, nhưng thực tế khá tốn nguồn lực
Một phòng Marketing hiếm khi chỉ cần một người.
Bạn có thể cần người làm Content, người chạy quảng cáo, Designer, SEO, Video, Social Media… Chưa kể đến một người đủ khả năng đứng ở trên để lập kế hoạch và kết nối tất cả những phần đó lại.
Và đây mới chỉ là phần nhân sự.
Doanh nghiệp còn phải xử lý tuyển dụng, đào tạo, quản lý, công cụ Marketing, thiết bị làm việc, phần mềm, quy trình báo cáo và rất nhiều chi phí vận hành khác.
Điều mình thấy khá phổ biến là doanh nghiệp tuyển được người nhưng lại không tuyển đủ đội ngũ.
Một bạn Content phải viết bài, quản lý Fanpage, quay video và đôi khi còn phải làm luôn hình ảnh.
Một bạn Ads vừa chạy quảng cáo vừa theo dõi khách hàng.
Một người phụ trách Marketing nhưng thực tế lại đang làm đủ thứ từ viết nội dung cho đến chăm sóc khách hàng.
Kết quả là doanh nghiệp có "phòng Marketing", nhưng chưa chắc đã có một hệ thống Marketing.
Phòng Marketing thuê ngoài giải quyết một bài toán khác
Thuê ngoài không đơn giản là thuê một Agency về "đăng bài và chạy quảng cáo".
Nếu làm đúng, doanh nghiệp đang thuê cả một hệ thống chuyên môn.
Ví dụ một chiến dịch có thể cần người nghiên cứu khách hàng, lên chiến lược, xây dựng nội dung, thiết kế, chạy quảng cáo, theo dõi dữ liệu và tối ưu.
Thay vì tự tuyển từng vị trí, doanh nghiệp có thể làm việc với một đội ngũ đã có sẵn những chuyên môn đó.
Điểm mình đánh giá cao nhất ở mô hình này không hẳn là chuyện tiết kiệm tiền.
Mà là rút ngắn thời gian để doanh nghiệp có một đội Marketing có thể bắt đầu làm việc thực tế.
Tiết kiệm chi phí là thật, nhưng đừng chỉ nhìn vào tiền lương
Nhiều người so sánh rất đơn giản:
"Thuê Agency mất X triệu, trong khi tuyển nhân viên chỉ mất Y triệu."
Cách tính này chưa đủ.
Khi xây đội ngũ In-house, chi phí thực tế không chỉ là lương.
Bạn còn có thời gian tuyển người, thời gian thử việc, đào tạo, quản lý, công cụ, máy móc, phần mềm và cả chi phí cơ hội nếu đội ngũ chưa thể tạo ra kết quả trong thời gian đầu.
Chưa kể một vị trí nghỉ việc giữa chiến dịch có thể khiến toàn bộ công việc bị chững lại.
Trong khi đó, mô hình thuê ngoài thường cho phép doanh nghiệp mua một năng lực Marketing thay vì mua từng nhân sự riêng lẻ.
Đó là khác biệt rất lớn.
Một lợi thế khác là kinh nghiệm từ nhiều ngành hàng
Đây là thứ khá khó thể hiện trên báo giá.
Một nhân sự In-house thường tập trung rất sâu vào một doanh nghiệp. Điều này tốt vì họ hiểu sản phẩm và khách hàng.
Nhưng ngược lại, họ có thể ít có cơ hội nhìn thấy cách những doanh nghiệp khác đang làm Marketing.
Agency thì khác.
Một đội ngũ làm nhiều dự án sẽ liên tục tiếp xúc với những bài toán khác nhau: có doanh nghiệp cần tăng nhận diện, có doanh nghiệp cần lấy khách hàng tiềm năng, có doanh nghiệp cần SEO, có doanh nghiệp đang chuẩn bị ra mắt sản phẩm mới.
Từ đó họ có thêm nhiều góc nhìn để đối chiếu.
Không có nghĩa là Agency lúc nào cũng hiểu doanh nghiệp hơn người bên trong.
Nhưng họ thường có một lợi thế là nhìn vấn đề từ bên ngoài.
Đôi khi chỉ một góc nhìn mới cũng đủ để nhận ra doanh nghiệp đang đầu tư rất nhiều tiền vào một kênh nhưng khách hàng thực sự lại đến từ một nơi khác.
Thuê ngoài còn có một lợi thế mà doanh nghiệp thường chỉ nhận ra sau khi làm
Đó là khả năng mở rộng.
Giả sử hôm nay doanh nghiệp đang có một đội nhỏ và chỉ cần tập trung Facebook.
Nhưng vài tháng sau muốn làm thêm SEO, TikTok, video và xây dựng thương hiệu.
Với đội In-house, bạn có thể phải tuyển thêm người.
Mà tuyển người thì không thể giải quyết trong một vài ngày.
Còn với một đội Marketing thuê ngoài có sẵn nhiều bộ phận chuyên môn, việc mở rộng phạm vi công việc thường đơn giản hơn.
Điều này đặc biệt hữu ích trong những giai đoạn doanh nghiệp cần thử nhanh một sản phẩm mới hoặc một thị trường mới.
Nhưng có một điều doanh nghiệp phải đặc biệt cẩn thận khi thuê ngoài
Đó là đừng thuê một Agency chỉ vì họ nói rất hay.
Marketing có rất nhiều chỉ số có thể làm cho một báo cáo nhìn cực kỳ đẹp.
Lượt tiếp cận tăng.
Lượt tương tác tăng.
Website có thêm traffic.
Fanpage có thêm người theo dõi.
Nhưng cuối cùng doanh nghiệp vẫn phải quay lại câu hỏi:
Những con số đó có đóng góp gì cho mục tiêu kinh doanh?
Đây là lý do trước khi thuê một phòng Marketing bên ngoài, mình thường khuyên doanh nghiệp hỏi rất rõ:
Mục tiêu của tháng này là gì?
Chỉ số nào được dùng để đánh giá?
Agency chịu trách nhiệm đến đâu?
Doanh nghiệp phải cung cấp những gì?
Báo cáo được thực hiện như thế nào?
Và quan trọng nhất: Marketing đang phục vụ mục tiêu kinh doanh nào?
Nếu những câu hỏi này không rõ ngay từ đầu thì sau vài tháng rất dễ xảy ra tình trạng hai bên đều nghĩ mình đang làm đúng nhưng kết quả lại không đi đến đâu.
Khi nào mình thấy doanh nghiệp nên cân nhắc thuê Marketing bên ngoài?
Theo góc nhìn thực tế, có một số trường hợp khá phù hợp.
Đầu tiên là doanh nghiệp chưa có đội Marketing hoặc đội hiện tại còn quá mỏng.
Thứ hai là doanh nghiệp muốn triển khai Marketing nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu.
Thứ ba là doanh nghiệp cần triển khai nhanh một chiến dịch nhưng không muốn tuyển thêm nhân sự chỉ để phục vụ một giai đoạn ngắn.
Và cuối cùng là doanh nghiệp đã có người In-house nhưng thiếu một vài chuyên môn quan trọng.
Trường hợp này mình lại càng thích mô hình kết hợp.
Doanh nghiệp giữ một đội In-house nhỏ để hiểu sản phẩm, khách hàng và phối hợp công việc; Agency đảm nhiệm những phần cần chuyên môn sâu hoặc nguồn lực lớn.
Không nhất thiết phải chọn một trong hai.
Vậy cuối cùng nên xây phòng Marketing hay thuê ngoài?
Câu trả lời của mình là:
Đừng bắt đầu bằng câu hỏi "nên thuê hay nên tự xây".
Hãy bắt đầu bằng câu hỏi:
"Doanh nghiệp của mình đang cần năng lực Marketing nào trong 6–12 tháng tới?"
Nếu cần một đội ngũ ổn định, làm việc sát với doanh nghiệp mỗi ngày và hiểu sâu toàn bộ hệ thống bên trong, In-house có thể phù hợp.
Nếu cần triển khai nhanh, cần nhiều chuyên môn cùng lúc, muốn giảm gánh nặng tuyển dụng hoặc đang trong giai đoạn kiểm chứng thị trường, phòng Marketing thuê ngoài có thể là lựa chọn hợp lý hơn.
Marketing không phải cuộc thi xem doanh nghiệp nào có nhiều nhân sự hơn.
Cuối cùng vẫn là câu chuyện ai giúp doanh nghiệp tiếp cận đúng khách hàng, truyền tải đúng thông điệp và tạo ra kết quả kinh doanh tốt hơn với nguồn lực đang có.
Vì vậy, thuê ngoài hay tự xây dựng không nên được xem là một công thức cố định.
Quan trọng nhất là chọn mô hình phù hợp với giai đoạn hiện tại của doanh nghiệp.
Và nếu doanh nghiệp đang ở giai đoạn chưa đủ lớn để xây cả một phòng Marketing nhưng đã đến lúc cần làm Marketing một cách bài bản, thì thuê ngoài có thể là cách để đi nhanh hơn mà không phải gánh toàn bộ bộ máy ngay từ đầu.