Bonding agent (keo dán nha khoa) đóng vai trò thiết yếu trong nha khoa phục hồi. Nhiệm vụ chính của vật liệu này là tạo liên kết bền vững (cả cơ học và hóa học) giữa mô răng (men, ngà) và vật liệu phục hồi (như composite). Một lớp keo dán tốt giúp giữ chắc miếng trám, hạn chế vi kẽ (microleakage), ngăn ngừa sâu răng tái phát, giảm ê buốt và phân tán lực nhai đồng đều. Các hệ thống keo dán hiện nay được phân loại dựa trên số bước thao tác lâm sàng, nổi bật nhất là hệ thống 2 bước và 1 bước (universal).
1. Bond 2 Bước (Two-step Etch-and-rinse)
1. Bond 2 Bước (Two-step Etch-and-rinse)
- Cơ chế: Hoạt động dựa trên kỹ thuật total-etch. Bác sĩ sẽ dùng axit phosphoric 37% để etching (xử lý bề mặt) khoảng 15-20 giây trên men và 5 giây trên ngà nhằm loại bỏ lớp mùn ngà (smear layer) và tạo vi xốp. Sau khi rửa sạch, keo dán (đã tích hợp primer) được bôi lên để thấm vào mạng lưới vi xốp và trùng hợp tạo lớp lai.
- Ưu điểm: Tạo được lực bám dính cơ học cực kỳ mạnh và ổn định trên bề mặt men răng. Đây được xem là tiêu chuẩn tham chiếu về lực dán trên men trong nhiều nghiên cứu.
- Nhược điểm: Đòi hỏi kỹ thuật nhạy cảm (technique-sensitive). Bác sĩ phải kiểm soát độ ẩm của ngà răng cực kỳ chính xác (wet bonding) – ngà quá khô sẽ làm xẹp mạng lưới collagen, ngà quá ướt sẽ làm loãng keo. Ngoài ra, tốn nhiều thời gian thao tác hơn và dễ gây ê buốt nếu keo không thấm hết vùng ngà đã etching. (Sản phẩm tiêu biểu tại MEDENT: Excite N-Bond của Ivoclar).
- Cơ chế: Là hệ thống keo dán "tất cả trong một" (etching, primer, adhesive tích hợp trong 1 lọ). Điểm nổi bật là tính linh hoạt cao, bác sĩ có thể sử dụng ở 3 chế độ: Self-etch (tự xoi mòn), Total-etch (xoi mòn toàn bộ) hoặc Selective-etch (chỉ xoi mòn chọn lọc trên men).
- Ưu điểm: Rút ngắn tối đa thời gian thao tác lâm sàng. Giảm thiểu rủi ro sai sót kỹ thuật do không cần kiểm soát khắt khe độ ẩm ngà răng như bond 2 bước. Đặc biệt, nó có thể dán trên nhiều loại bề mặt khác nhau (men, ngà, sứ, kim loại, zirconia) trong cùng một ca. Khi kết hợp với kỹ thuật selective-etch, lực dán trên men được cải thiện đáng kể. (Sản phẩm tiêu biểu tại MEDENT: Tetric N-Bond Universal của Ivoclar).
- Nên chọn Bond 2 bước khi: Ưu tiên tối đa lực dán trên men răng và có đủ thời gian kiểm soát môi trường làm việc, phù hợp với bác sĩ có kỹ thuật cô lập và kiểm soát độ ẩm tốt.
- Nên chọn Bond 1 bước khi: Cần sự nhanh chóng, đơn giản hóa quy trình, giảm nguy cơ ê buốt cho bệnh nhân, hoặc khi trám các vùng ngà sâu khó kiểm soát độ ẩm. Kỹ thuật "selective-etch" (chỉ etching men, dùng keo universal) hiện đang được đánh giá là giải pháp tối ưu để kết hợp ưu điểm của cả hai hệ thống này.